mussen

Mussen, een familie van zangvogels
Mussen (Passeridae) is een familie in de orde der zangvogels. De bekendste soort is ongetwijfeld de huismus. Er zijn echter nog een aantal soorten mussen die in Europa voorkomen. Mussen zijn bruinachtige vogels met een vrij dikke snavel, een aanpassing aan het eten van zaden. Mussen hebben een distinctieve tekening, waaraan ze makkelijk te herkennen zijn. De huismus leeft in grote delen van de wereld, in ieder geval in bijna alle gematigde en subtropische gebieden, vaak dicht bij of in de woongebieden van mensen. Voor een deel is de verspreiding op een natuurlijke wijze verlopen, voor een deel is de huismus door de mens verspreid en geldt als een cultuurvolger. De huismus heeft zich mogelijk in de prehistorie verspreid door de uitbreiding van de landbouw van de mens te volgen. In diverse landen is de huismus bewust op verschillende plaatsen uitgezet. 

In koudere streken, zoals rond de poolcirkel, kan de mus dankzij de warme omgeving van de mensen overleven. De huismus en de ringmus hebben een deels complementaire spreiding: waar de huismus de overhand heeft, zijn er veel minder ringmussen, en vice versa.

Onder meer in Nederland en Vlaanderen is de huismussenpopulatie de laatste decennia drastisch afgenomen. Hiervoor zijn diverse oorzaken verondersteld: 

  • Meer huizen werden gebouwd zonder dakpannen, of de afwerking van de daken was zo goed dat de huismus geen nestjes in kieren en dergelijke kon bouwen;
  • Meer tuinen werden betegeld
  • Naarmate paard en wagen werd vervangen door de auto, werd er steeds minder graan op de straten gemorst;
  • Veranderingen in de landbouw:
    – Men ging bijvoorbeeld vaak over op het verbouwen van andere gewassen dan graan en koren;
    – Men gebruikte meer insecticiden waardoor er ook minder insecten waren;
    – Men ging mest beter afgesloten bewaren, waar voorheen veel insecten buiten bij rondvlogen;
    – De oogst werd efficiënter waardoor er minder voor de mussen bleef liggen;
    – Efficiëntere bebouwing in de steden waardoor er minder ruwe en onbebouwde terreinen overbleven waar voedsel te vinden is;
    – Het in onbruik raken van het buiten uitkloppen van tafelkleden na het eten.
  • Populariteit van de kat als huisdier, het aantal katten in Nederland is sinds de jaren 90 van de twintigste eeuw sterk toegenomen

Wet natuurbescherming​
Deze wet is van toepassing op de (huis)mus. Dit houdt in dat je deze vogels alleen met een ontheffing mag verstoren, verjagen en/of vangen.